O patronie szkoły

    Biografia

    Antoni Heda - został w pamięci "Nieujarzmionym"

    Jest zaliczany do najwybitniejszych dowódców ugrupowań partyzanckich walczących na Kielecczyźnie. W 1945 r. wsławił się akcją uwolnienia kilkuset więźniów z kieleckiego więzienia UB. Skazany na 4-krotną kare śmierci, wyszedł na wolność na fali gomułkowskiej odwilży, by w dalszym ciągu działać na rzecz niepodległej Polski.

      Jego oddział dokonywał brawurowych akcji, walcząc z okupantem jak równy z równym. Po zakończeniu wojny uratował od tragicznego ponad 300 towarzyszy broni. Przez kolejne lata marzył o wolnej Polsce i pracował, by to marzenie się ziściło.

    11 października 1916 urodził się Antoni Heda ps. "Szary", generał, żołnierz AK, doradca prymasa Stefana Wyszyńskiego, działacz "Solidarności". Antoni Heda przyszedł na świat we wsi Małomierzyce, w chłopskiej, wielodzietnej rodzinie.W 1936 roku ukończył Kolejową Szkołę Techniczną w Radomiu. Przed wojną pracował w fabryce zbrojeniowej w Starachowicach. Podczas wojny obronnej walczył w składzie 12 Dywizji Piechoty.

    Związał się z konspiracją, a w lipcu 1940 przedostał się do sowieckiej strefy okupacyjnej, żeby pomóc przyjacielowi odnaleźć jego rodzinę. Podjął razem z nim próbę przedostania się przez rumuńską granicę, by dołączyć do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Obaj mężczyźni zostali jednak schwytani i uwięzieni w twierdzy brzeskiej.

    Na partyzanckim szlaku

    Stamtąd udało mu się uciec po agresji III Rzeszy na ZSRR, gdy załoga NKWD uciekła z więzienia. Heda dostał się jednak z deszczu pod rynnę – Niemcy wkrótce uwięzili go w obozie dla jeńców radzieckich. Gdy stamtąd uciekł, ponownie wdał się w konspirację.

    Zasłynął brawurowymi akcjami. Jego oddział toczył regularne bitwy z okupantem. Doświadczenie zawodowe Antoniego Hedy pozwoliło mu na organizację błyskotliwej akcji na zakłady w Starachowicach, podczas której partyzanci wynieśli z fabryki broń i 2 mln złotych w gotówce.

    Brawurowa akcja w Kielcach

    W nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 jego oddział w sile 250 osób oswobodził ponad 354 więzionych przez UB w kieleckim więzieniu żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Narodowych Sił Zbrojnych.

    Po brawurowej akcji "Szary" zaprzestał działalności konspiracyjnej. Wyjechał na Wybrzeże gdzie przybrał nazwisko Antoni Wiśniewski. Bezpieka wytropiła go w 1948 roku. Heda trafił do więzienia i otrzymał cztery wyroki śmierci. Uratowała go interwencja byłych oficerów AL, z którymi walczył na Kielecczyźnie. Wyrok zamieniono na dożywocie.

    Zjednoczyciel organizacji kombatanckich

    "Szary" wyszedł z więzienia na mocy amnestii w 1956 roku. Zamieszkał w Warszawie, gdzie założył prywatny warsztat. Jednocześnie był wieloletnim doradcą prymasa Stefana Wyszyńskiego.  Nie zaprzestał działalności niepodległościowej. Związał się z NSZZ "Solidarność", w ramach której był przewodniczącym Koła Kombatantów AK. W 1981 został internowany w ośrodku Warszawa-Białołęka.

    W III RP pracował na rzecz zjednoczenia organizacji kombatanckich. Swego celu dopiął współtworząc Światową Federację Polskich Kombatantów, której przewodniczył. Antoni Heda odszedł w wieku 91 lat, 14 lutego 2008.

    Był współtwórcą lokalnej konspiracji, w ramach której przeprowadził wiele akcji zbrojnych, wymierzonych w niemieckiego okupanta.

    • We wrześniu 1939 roku brał udział w obronie Starachowic, gdzie przed wojną pracował w fabryce zbrojeniowej. 
    • 6 sierpnia 1943 zdobył, nie ponosząc żadnych strat własnych, niemieckie więzienie w Starachowicach i uwolnił około 80 aresztowanych.
    •  Kolejną akcją było spektakularne zajęcie fabryki zbrojeniowej w Starachowicach. Przez nikogo niepokojeni partyzanci, w przebraniu Niemców, przedarli się do zakładu. Udało się go opuścić, zabierając ze sobą 2 miliony złotych oraz broń.
    • 1 kwietnia 1944 roku Antoni Heda „Szary” z oddziałem cały dzień toczył walki z niemiecką obławą w okolicach Jeleńca w powiecie ostrowieckim.
    • W nocy z 5 na 6 czerwca 1944 roku „Szary” przewodził udanemu atakowi na koneckie więzienie. W jego wyniku udało się uwolnić około 70 osadzonych.
    • W następnym miesiącu dokonał spektakularnego zdobycia dużej ilości amunicji pochodzącej z niemieckiego pociągu.

    W okresie realizacji planu „Burza” oddział partyzancki Hedy został wcielony w skład 3. Pułku Piechoty Legionów Armii Krajowej. Stoczył walki w okolicach Radoszyc, Trawników oraz Szewc. 

    • Najbardziej rozpoznawalną i najgłośniejszą akcją przeprowadzoną przez „Szarego” było rozbicie więzienia Urzędu Bezpieczeństwa w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku. W jej wyniku udało się uwolnić od 334 do 375 osadzonych spośród 479, którzy wówczas przebywali w więzieniu. Po stronie atakujących zginęły dwie osoby oraz jeden z aresztantów – pułkownik Antoni Żółkiewski „Lin”. Rany odniosło także kilku z żołnierzy podziemia. Straty poniosła także druga strona – zginął jeden żołnierz Armii Czerwonej oraz przynajmniej dwóch milicjantów.

    Aktualności

    Kontakt

    • Publiczna Szkoła Podstawowa w Kunowie
      ul.Szkolna 1
      27 - 415 Kunów
    • (41) 26-12-790 ul. Szkolna 1
      (41) 26-12-798 ul. Fabryczna 1

    Galeria zdjęć