Zalecenie 12
Badania przesiewowe
Są nowotwory, które można wcześnie wykryć i zastosować leczenie, zanim u pacjenta pojawią się pierwsze objawy związane z chorobą. Służą do tego badania przesiewowe, których głównym celem jest ograniczenie liczby zgonów spowodowanych chorobą nowotworową. Im wcześniej rak zostanie wykryty, tym daje większą szansę na zastosowanie mniej inwazyjnych metod leczenia. W przypadku raka szyjki macicy i raka jelita grubego, badanie przesiewowe może nawet zapobiec rozwojowi choroby nowotworowej. W Unii Europejskiej zaleca się przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego, raka piersi i raka szyjki macicy, w ramach zorganizowanych programów.
Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych w celu wczesnego wykrywania:
1. raka jelita grubego (zalecenie dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet),
Do badań kwalifikują się:
- wszystkie osoby w wieku 50 – 65 lat bez objawów raka jelita grubego,
- osoby w wieku 40-65 lat bez objawów raka jelita grubego, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego,
- osoby w wieku 25–65 lat pochodzące z rodziny HNPCC lub FAP. W tym przypadku konieczne jest skierowanie (potwierdzenie) z Poradni Genetycznej.
2. raka piersi (u kobiet),
- Polega na wykonywaniu bezpłatnych niewymagających skierowań badań mammograficznych, tzw. skriningowych (przesiewowych). Badanie to wykonywane jest u kobiet w wieku 50-69 lat, które nie chorowały na raka piersi, bez objawów klinicznych w celu wykrycia małych, niewyczuwalnych zmian, powinno być ono powtarzane co 24 miesiące.
Do badania pacjentka winna posiadać dowód osobisty z nr PESEL. Jeżeli wynik badania mammograficznego jest negatywny - brak zmian patologicznych - pacjentka powinna zgłosić się na następne badanie za 24 miesiące. W przypadku stwierdzenia zmian, lekarz radiolog kieruje pacjentkę do tzw. etapu diagnostyki pogłębionej (II etap).
3. raka szyjki macicy (u kobiet).
- Przeznaczony jest dla ubezpieczonych kobiet w wieku od 25 do 59 lat, które w ciągu trzech ostatnich lat (36 miesięcy) nie miały wykonanego badania cytologicznego. Program obejmuje populację kobiet zdrowych i nieodczuwających dolegliwości.